Ιατρική Αποκατάσταση
Φυσικοθεραπεία - Εργοθεραπεία
Κινητική & Λειτουργική Επανεκπαίδευση
Ιατρός Αποκατάστασης
 
   
Το θέμα Του Μήνα
Κόπωση : ορισμοί & διακριτά όρια

DrΚυριακή  ΣΤΑΘΗ  
Ιατρός  Αποκατάστασης  -  Senior Fellowship ofEuropean Board of Physical Medicine & Rehabilitation 
Διδάκτωρ  Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

 


       Η κόπωση γενικά είναι ένα κοινό σύμπτωμα, που αναφέρουν οι ασθενείς και θα πρέπει να διερευνάται διεξοδικά, να αναζητούνται παθογόνες καταστάσεις ή να αποκλείονται άλλες. Η ακριβής διάγνωση προϋποτίθεται τόσο για τον καθορισμό του ενδεδειγμένου θεραπευτικού προγράμματος όσο και για την επιτυχία των θεραπευτικών στόχων.
       Είναι συχνή σε φλεγμονώδεις διαταραχές, σε όγκους, σε συστηματικές νόσους, σε κατάθλιψη και σε κινητικές δυσλειτουργίες.  Η κόπωση είναι πολύ υποκειμενική έννοια και ως μη ειδικό σύμπτωμα μπορεί να μπερδευτεί είτε με το αίσθημα αδυναμίας, είτε με την καταθλιπτική διάθεση.
 
Ορισμοί -  Είδη  -  Χαρακτηριστικά  της  Κόπωσης
• Η Κόπωση είναι το αίσθημα κούρασης, απώλειας ενέργειας ή αίσθημα εξόντωσης. Συνήθως είναι μεγαλύτερη κατά το δεύτερο μέρος της ημέρας, επιδεινώνεται με το stressκαι επηρεάζει την ικανότητα προς εργασία.  Μπορεί να εμφανίζεται ως ασθενεία,  τάση για κόπωση ή ακόμα και με τη μορφή της επιδείνωσης των συμπτωμάτων με την προσπάθεια
•  Ο Κάματος είναι μια γενικότερη αίσθηση εξάντλησης, που δεν εμφανίζεται στην ανάπαυση, προσβάλλει τον ασθενή μετά από λίγα λεπτά φυσικής δραστηριότητας και εξαφανίζεται μετά από σύντομη ανάπαυση.
•  Η Κινητική κόπωση που μετριέται ως απόκλιση (μείωση) της δύναμης κατά τη διάρκεια δεδομένης μυικής σύσπασης.
•  Η Γνωσιακή κόπωση που μετριέται ως απόκλιση (μείωση) της γνωσιακής ικανότητας κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων δραστηριοτήτων δεδομένης προσοχής.
•  Η Εξάντληση (ατονία, κομάρα) που ορίζεται ως η υποκειμενική αίσθηση μειωμένης ενέργειας και μπορεί να μετρηθεί με τη χρήση ημερήσιου οπτικού ανάλογου.
•  Το Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης (Σ.Χ.Κ.) αποτελεί ξεχωριστή κλινική οντότητα
 
Προκειμένου  να  τεθεί  η  διάγνωση  του  Σ.Χ.Κ. πρέπει να ικανοποιούνται δύο κριτήρια :
1.  Σοβαρού βαθμού χρόνια κόπωση διάρκειας τουλάχιστον έξι μηνών, η οποία δεν αποδίδεται σε άλλες γνωστές κλινικές καταστάσεις.
2.  Συνύπαρξη τεσσάρων ή περισσότερων από τα παρακάτω συμπτώματα, τα οποία θα πρέπει να αναφέρονται τουλάχιστον για χρονικό διάστημα έξι συνεχόμενων μηνών :
•  Διαταραχή της μνήμης ή της ικανότητας συγκέντρωσης
•  Φαρυγγαλγία (πονόλαιμος)
•  Λεμφαδενοπάθεια (πρησμένοι λεμφαδένες)
•  Μυαλγία
•  Πολυαρθραλγία (πόνος όλων των αρθρώσεων) χωρίς οίδημα (πρήξιμο) ή ερυθρότητα
•  Κεφαλαλγία (πονοκέφαλος) με πρωτόγνωρα χαρακτηριστικά
•  Ύπνος που δεν αναζωογονεί
•  Κόπωση, που διαρκεί περισσότερο από 24ώρες, έπειτα από έντονη άσκηση

•  Fukudaetal, 1994.

•  CDC- Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Η.Π.Α, 2010.

 
Οι  κλινικές καταστάσεις  που  πρέπει  να  αποκλειστούν  πριν  οδηγηθεί  κανείς  στη διάγνωση του Σ.Χ.Κ. είναι: ενδοκρινοπάθεια (υποθυρεοειδισμός, νόσος Addisonαλλά και άλλες διαταραχές του νευρο-ενδοκρινικού άξονα), η αναιμία, η καρδιοπάθεια, η πνευμονοπάθεια, προηγηθείσα λοίμωξη (κυρίως από τον ιό του EbsteinBarr, αλλά και από ιούς ECHO, CoxsakieΑ & Β, ή άλλους ερπητοιούς), μυασθένεια, διαταραχή του κεντρικού ή / και του αυτόνομου νευρικού συστήματος (όγκος του μετωπιαίου λοβού, πρώιμη σκλήρυνση κατά πλάκας, κ.α.),  διαταραχή ύπνου (παρόλο που δεν έχει  τεκμηριώθηκε η σχέση με τα επίπεδα μελατονίνης) και η μείζων καταθλιπτική διαταραχή. Το Σ.Χ.Κ. και η μείζων καταθλιπτική διαταραχή (Μ.Κ.Δ.) μοιράζονται αρκετά συμπτώματα και αιτιολογικούς παράγοντες αλλά έχουν και πολλούς νευρο-βιολογικούς υποστηρικτές. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μελέτες για το ρόλο των γενετικών παραμέτρων στην ανάπτυξη του Σ.Χ.Κ., αν και δεν έχει ταυτοποιηθεί υπεύθυνο γονίδιο, τα βιομετρικά μοντέλα υποθέτουν μια οικογενή προδιάθεση.



Η ιατρική είναι επιστήμη που εξελίσσεται συνεχώς. Οι πληροφορίες που περιέχονται στο δικτυακό τόπο www.kstathi.gr έχουν αποκλειστικό σκοπό την ενημέρωση & την εκπαίδευση, δεν θα πρέπει να θεωρούνται πλήρεις, ούτε να χρησιμοποιούνται ως βάση διάγνωσης & αντιμετώπισης οποιουδήποτε προβλήματος χωρίς υπεύθυνη ιατρική συμβουλή.

Ιατρός Αποκατάστασης, μέλος της Ε.Ε.Φ.Ι.Απ. - Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Senior Fellowship of European Board of Physical Medicine & Rehabilitation
U.E.M.S.–Section P.R.M.-European BOARD Expert & Examination Secretary
powered by Web Arts